Chillmay suyuchan tarikun chiara llaqtapi, chaymi ancha sumaq quñi suyu, tukuy kawsaykuna wiñan: sara papa, trigo, frejol chaymantapas wiñantaqmi miski rurukuna tunas, naranja, durazno chaykuna. Kay suyupiqa achka raymikunatan runakuna qispichinku, kachkan Santa Rosa de Lima, waka cintay, San Juan Bautista chay raymipin sumaqta danzaq tusun. Ñawpaqmantaraqmi kay danzaq tusuyqa kunankama hinaraqmi ruwachkanku. Chayna danzaq tusuyqa lliw Perú suyupin riqsisqa, anchataqa tusunku, Apurimac, Ayacucho chaymanta Huancavelica suyukunapi, hinaspapas José María Arguedas qillqarqan maytunkunapi kay danzaq tusuymanta, chayraykun riqsisqa kay danzaq tusuy.

Kay chillmay suyupi hinaraqmi tukuy yachaykunata ruwachkanku, chaynataqmi wakin suyukunapipas kay raymikunata wichayman puririchichkanku, chaynaqa allinmi, chaymi kay qillqapi riqsichisaq imaynas kay danzaq tusuy, hayka punchawpis ruwakun, maykunamantas runakuna qamunku. Chaymanta rimarisaq ¿imaynanpis kay raymikunata lliw runa yachananchik?.

Kay raymitaqa ñawpa awichukunaraqsi ruwasqaku, chaysi paykunaqa sumaqta ruwaqku, kunankama manaraq qullunraqchu, ichaqa manañan ñawpa awichukuna ruwasqankuta hinañachu ruwanku, kay raymiqa San Juan Bautista chayrayku ruwankun, kay inti raymi killapi, tawa punchawmi danzaq sumaqllataña tusun. Sapa watan llapan llaqta runakuna huñunakuspa rimarinku kay San Juan Bautista punchaw maysukuna yaykunanpaq, chayman runakunaqa qamunku tukuy suyukunamanta chiara, pachmi, qawanankupaq rinku, manaraq yaykuqkunata yaykuchinku, yaykuruptinkun sumaqta lliw tukuykunata allchananku, ñawpaqtaqa yantataraqmi chitqachinanku chaynapi kay 4 (tawa) punchaw yanuqkuna yanunankupaq, chaymantaqa wiñaputa kutaspa aqananku lliw runaman upyachinankupaq, chay raymiman qamuqman mikuchinanku, chaypaqmi wakata, aywakunata nakananku, chayna tawa punchawnintin yanunankupaq. Qallarinqa kay 21 (iskay chunka hukniyuq) chisimpay punchawta, chay punchwapaqmi lliw chayamunanku danzaqkunapas, arpista, violinista, aqa aywakuq, yanuqkuna. paykuna qamunku karu llaqtamantaraq. hinaspa chay punchaw kay niñucha San Juan Bautistata iskay runa apanku Huancaray llaqtaman misachiqku, chaymi santotaqa sumaqta qipirpachispanku chay chisimpayllata tiyarikuy qallarin, chaypin runakuna tukuy tuta tusunku, paqarintintaqa 22 (iskay chunka iskayniyuq) punchawtaqa sapa maysun watukanakunku wasinkuman, sapakama danzaqniyuq, chay wasinkupin sumaqta danzaqkuna llallinakuypi tusunku, makinkupi paykunaqa chilinyachistin apanku, pachankupas sumaq waytayuqkuna kanchariq, chaymanta chisimpaytañan kutin sapa maysukuna wasinkuman.

Chaymantataq tutaña lluqsimunku tusuna pampaman, chay tutaqa tukuy tuta achkinku, hinaspa paqarintintaqa 23 (iskay chunka kimsayuq) punchawta kutichimunkuña niñucha San Juan Bautistata Huancaray llaqtamanta, hinaman maysukuna aypan danzaqnintin, chaysi kay santo San Juan Bautistaqa sumaq achachilla, lliw runa qullqichankuta huk sol hinata churanku, chayna churaptinkus aswan runakunapaqa wakankuna, chitankuna miraytan qallarin. chayrayku altarta nisqankuta watanku runakuna tukuy punchaw, chayna danzaq atipaykanakunku tususpa chawpi tutakama, Chaymantataq kay Santo San Juan Bautistataqa kutiykachinkuña taytachapa wasin ukuman.

Chayna achikyaruspanku paqarintintaqa 24 (iskay chunka tawayuq) punchawtaqa manañan tusuna pampaman lluqsimunkuñachu. 25 ( iskay chunka pichqayuq) punchawtaqa tukunñan kay raymiqa, chaymi kay punchaw sumaqta tukuy miski mikunakunata yanuqkuna yanunku, chuchuqa chupita chupirpanku wallpayuqta, quwiyuqta, chayman lliw runaman riptinku, sapakamaman mikuchinku, chaymantaqa, maysuyuqkuna lluqsimunku tusuna pampaman sapakama danzaqniyuq, hinaspan chaypiña danzaqkunaqa sumaqta tusuykunku atipanakuypi, chay punchawqa danzaq hukniraqta hapinakunku tukuy qallunkunata kuchukuspanku, aswan tukuyta ruwanku mana manchakuspa, chaymi runakunaqa chay punchaw qatqi upyayllapiña, aqa aywakuqkunapas lliw runamanmi upyachin.

Kay atipanakuypiqa danzaqkunaqa machaqwaykunatan mikunku, mana millakuspa, hinaspa tukuy imata ruwakunku kichkakunapi qupitanku, paykunaqa supaypa wawansi kanman, chaysi tukuyta paykunawan kaspa ruwanku, hinaspa mana maNchakunkuchu ima ruwaytapas.

Tukupanapaqtaq lliwmi atipanakunku danzaq, arpistas, violinistas, chaypiñan huknillanta danzaq tusuqtapas ninanku runakuna, mayqancha allin tususqanta, chayrayku danzaqkunaqa hukniraqta tusunku atipanakuypi. Chay chisimpaypin manaraq wakin runakuna, kay raymi qispichiq yaykunanku, chaynapi huk wataman ruwanankupaq, sichus mana yaykuptinkuqa qullurunmanmi kay sumaq raymikuna; paqarintintaqa lliwñan ripukunku llaqtankuman, chaynan kay raymiqa sumaqta danzaqta tusuchinku.

Matipanapaq lliw runata niyman kay raymikuna ama qulluchinankupaqa, aswanyá, yachaywasikunapi yachachiqkunapas irqichakunaman yachachichunku, chaynapi paykunapas wiñaspanku churaparikunqaku kay raymikunaman, hinallataqmi lliw suyukunapi runakunata niyman kayna raymikunata wawanchikunaman yachachinapaq, chaynapi paykuna wiñaspa willarinqa wawankunaman, manachayqa lliwmi tukuy awichukunapa yachakuynin chinkarunqa; chayraykun lliwchanchik hamutaspa aswan puntaman puririchisunchik kay yachaykunata, ama pinqakuspa.

¿Qué opinas?

DEJA UNA RESPUESTA

Por favor ingrese su comentario!
Por favor ingrese su nombre aquí

*