QINTIL WAYRA

0
326

Ñawpa pachakunas qintil runakuna kasqa achkallaña chaysi qunqayllamanta nina para kachaykamusqa chaypis achkallaña runa wañusqa, wakinqa kay machaykunapi rumikunapa qiminman churapakusqaku chaypi wakintaqa rumikuna ñitisqa wakintaqa ninas rupaykun, chaymanta pachas chay qintil wayra sutiyuqwan riqsinku, mana machaykunaman yaykunachu nitaq hatun rumipa qawankunamanpas; kay mana allinwan tuparuspaqa uyas muyurparin, manas mikuytapas atinkichu willakuymi:
¿Mamay imaynatataq chay qiltil wayrari qapirusurqanki?
Kutichiq: Ari, kay qintil wayraqa qapiruwarqam, chitaytan ñuqaqa michikuchkarqani sacha mullipa sikinpi tiyakuspay chayllamantan puñuy kayman chayman aysapayawaptin puñurusqani , rikcharinaypaqmi sunquyqa hukmanña, umaypas nanayta kachaykun, hinaspapas uyay millayta nanayta kachaykun, wasiymanqa kutiykuni mana kallpayuqña mikusqaytapas kutiykachinin, chaymi warmay hampikunata rantiq rin, upyaruspaymi puñuykurqani aswanmi richkarinaypaqa astawan uyayqa wiksurparisqa manan allinman churayta atinichu, chaywanqa aswanqa mancharikuni (Izquierdo, A. 2020).
Tapuq: tia chayna uyayki muyurparitinqa mancharikurqankicha, ¿imatataq ruwarqanki?
Kutichiq: Ari, mancharparikurqanin, qusaymi chakichakurqa wak kunyari llaqtata, chaypin tiyarqa yachaq Aquiles Minaya; paymi allinta kuka qawayta yachan, chaypis kukaqa sapallan willakun ari chay mulli tiyasqanpin kachkan qiltil wayra, chaywanmi tuparusqa, chaymi uyayqa muyurusqa nispa niwan machuyqa.
Tapuq: ¿imatataq mañakusqari mamay?
Kutichiq: saymata, warakatawanmi ruwarqanik, kay sayma nisqantaqa tayta Palomino,(2020) ruwan kaynata:
Llama wirawan, vikuña wirawan, insinsuwan, yana pimintu, kuntur puruwan, quri maytuwan, piñita nisqanwan, kaytaqa ruwana kuntur manachayqa runapa ayrinwan huk sara panka ukuchanman churana.
Warakatañataqmi kaynata ruwan, kananmi kimsa waytakuna: llanka, yana puka, qillu sunqu, chaymantapas uruy pimintu pichqa lasi, qatqi, llampu, romero, kuka kintu; chay iskaynita ruwaspan allimllarqani, aswanqa chaytaqa kañamurqakun chaypi tutata kay chaka ñanpi, chaywanmi allinllarqani.

¿Qué opinas?

DEJA UNA RESPUESTA

Por favor ingrese su comentario!
Por favor ingrese su nombre aquí

*